Egipt i Brytania

Po opanowaniu Galii i Iberii, uwaga Cezara skupiła się na Egipcie, gdzie wdał się w konflikt z bratem Kleopatry, Ptolemeuszem XIII. W wyniku klęski w bitwie pod Castra ludaeorum, Ptolemeusz XIII  wycofał się z resztkami swojej armii w kierunku swojej floty na Nilu, w pobliżu którego obwarował obóz. Tutaj też Egipcjanie oczekiwali na wojska Cezara i jego sojuszników. Cezar zaatakował obóz, główną siłę ataku skierowując na nieobsadzony punkt umocnień egipskich. Atak wywołał popłoch w szeregach wojsk Ptolemeusza XIII i ucieczkę tychże sił na okręty. W trakcie ucieczki śmierć poniósł król egipski, który wypadł za burtę jednego z okrętów i utonął w Nilu. W wyniku śmierci króla Aleksandria poddała się Cezarowi. Nową władczynią Egiptu została Kleopatra. Jednak Cezar w 44 p.n.e. został zamordowany, a jego następca chciał zdobyć Brytanię. Po paru zwycięstwach, Rzym myślał że to koniec... ale się mylił. Królowa Icenów (plemienia Brytyjskiego) Buddyka wznieciła powstanie. Mimo zwycięstw, na koniec Rzym mając 10 tysięcy legionistów, rozgromił 100 tysięczną armię powstańców. Armia Rzymu triumfuje. 

Mur Hadriana

Macedonia

1 wojna Macedonii z Rzymem zaczęła się od tego, że Rzym zajął Ilirię. Ten teren był od dawna miejscem walk Ilirów z Macedończykami, a teraz Rzym go sobie przywłaszczył. Macedończycy w tamtej chwili byli górą, bo Rzym toczył długą wojnę z Kartaginą (215 r.), i nie mógł za dobrze się bronić. Mimo to gdy Macedończycy oblegali Appolinę, nie udało im się jej zdobyć. Zdenerwowani Macedończycy sprzymierzyli się z Hannibalem (który w tym czasie łupił Italię). W odpowiedzi Rzymianie sprzymierzyli się z wrogim dla Macedonii plemieniem. Gdyby nie Scypion, kto wie, jakby się to potoczyło. Kartagina została pokonana, a Rzym postanowił zdobyć jej niedawnego sprzymierzeńca. Na terenie Macedonii niedługo potem doszło do bitwy (pod Pydną) w której zwyciężyli nieliczni Rzymianie, ze stratą ok. 100 legionistów. Filip 5 po zakończeniu I wojny Macedońskiej, skierował uwagę na wschód, i zawarł sojusz z Seleucydą, zaatakował posiadłości Ptolemeuszy. Nie uszło to uwagi Rzymu. Następna wojna doprowadziła do zdobycia Macedonii, a kilkadziesiąt lat potem, do opanowania całej Hellady.  

Krassus

Marcus Licinius Crassus (Krassus)  finansator Cezara, wielki wódz i polityk, znany jako pogromca Spartakusa, zbiegłego niewolnika, który przewodził jednym z największych buntów niewolników w historii. Był okrutny, bo po pokonaniu Spartakusa, kazał ukrzyżować kilka tysięcy jeńców, wzdłuż Via Apia, pierwszej drogi rzymskiej. Jako prawdopodobnie najbogatszy człowiek ówczesnego świata wszedł, wraz z Pompejuszem i Cezarem, w skład I triumwiratu w 60 p.n.e. W 55 p.n.e. ponownie Krassus wraz z Pompejuszem objęli konsulat, po czym ten pierwszy otrzymał namiestnictwo Syrii na 5 lat, oraz nadzwyczajne pełnomocnictwa dla prowadzenia wojny z Partami. Atak na Partię (spowodowany zazdrością i chęcią wielkiego bogactwa) był wielkim błędem. w 53 p.n.e. doszło do bitwy pod Karrami (Carhae) w wyniku której Krassus został zabity, oraz jego syn, Publiusz.  

Powstanie Wercyngetoryksa i triumf Cezara

W 52 roku przed naszą erą około 45 plemion galijskich(!), zgodziło się, by przewodził nimi Wercyngetoryks. Cezar, żeby móc zdobyć Galię północną musiał zdobyć Gergowię. Rzymianie zrobili wał kamienny, by osłaniać swoje wojsko. Rzymscy legioniści rzucili się na palisadę Gergowii. Jednak Cezar zobaczył blisko nacierających Rzymian, masę Galów! Zadął w róg na odwrót, ale zgiełk bitwy wszystko zagłuszył. W końcu Rzymianie zaczęli się cofać. Ale uciekając, Rzymianie natknęli się na własny mur! Zginęło od 400 do 500 legionistów. Cezar musiał ominąć Gergowię, a pod Avaricum oblężenie wyszło pomyślnie, i Wercyngetoryks był zmuszony ukryć się w Alezji. I tu podeszli Rzymianie. Doszło do wielkiej bitwy, gdzie (według Cezara) uczestniczyło 300 000 Galów, i 90 000 Rzymian. Na nieszczęście Galów, plemiona Germańskie zgodziły się pomóc Rzymianom, co doprowadziło do klęski Galów. Alezja się poddała. Gdy Cezar triumfował, Rzymski senat za jego samowolę, uznał go za wroga publicznego. Cezar wrócił do Italii, przekroczył Rubikon (co było złamaniem prawa Rzymskiego) i wygonił z Rzymu swoich wrogów politycznych. Jednak Cezar w 44 roku przed naszą erą został zamordowany.
 

Galia

Armia Kartaginy, gdy walczyła z Rzymem, przechodziła przez Alpy. Żeby pokonać Rzymian, brała najemników pochodzących z Galii. Nazywano ich Celtami. Jednak Kartagina została pokonana, a Rzym się rozrastał. Zdobył Iberię (Hiszpanię), ale rzymscy kupcy bali się bandytów celtyckich, napadających na nich i na ich towary. Gdy Cezar doszedł do władzy, postanowił podbić tę krainę, sprawiającą tyle kłopotów. Celtowie prowadzili wtedy wojnę domową. Cezar zaatakował, i zdobył południe Galii. Jednak pod Aduatucą w 54 roku przed naszą erą, Galom pod dowództwem Ambrionyksa udało się zadać klęskę wojskom Rzymskim. Mimo to Rzymianie parli dalej.

 Ale wódz plemienia Arwernów, Wercyngetoryks, wzniecił powstanie. Był to duży, i potężny zryw.

Koniec Kartaginy

Legiony Publiusza Scypiona wkroczyły do Kartaginy. Jak przewidział rzymski wódz, zatrwożeni Kartagińczycy wezwali Hannibala na pomoc. Pod Zamą w 202 roku przed naszą erą doszło do bitwy o panowanie nad Morzem Śródziemnym. Mimo wcześniejszych zwycięstw, Hannibal przegrał! Oto obraz tej bitwy z 1890 roku, a to jej przebieg:
Scypion uformował swe wojska w trzech tradycyjnych szykach: nazywane kolejno hastati, principes i triarii. Oddziały ustawione były w formie prostokątów z odstępami między nimi, tak aby umożliwić ruch poszczególnych formacji, a także z myślą osłoniach bojowych, które Hannibal zamierzał użyć w starciu. Scypion na lewym skrzydle ustawił swoją jazdę, prawe skrzydło zajęła jazda numidyjska pod wodzą Masynissy. Cała armia z lotu ptaka wyglądała jak szachownica. Hannibal również ustawił żołnierzy w trzech liniach. Pierwszą tworzyli najemnicy z różnych stron świata. Drugą tworzyły autochtoniczne oddziały kartagińskie i afrykańskie, niedoświadczone w boju. Na tyłach ustawił zaufanych weteranów z kampanii w Italii. Na przedzie natomiast miejsce zajęły słonie bojowe, skrzydła obsadziła konnica. Hannibalowi nie udało się pokonać Rzymian, i przegrał bitwę. Rzymianie zaatakowali Kartaginę. W 146 roku po trzy letnim oblężeniu Kartagina została zdobyta, a Hannibal w 189 roku popełnił samobójstwo. Wojna została skończona.

Legionista

Grafiki ze strony: http://www.historycznebitwy.info/bitwy/duze/las_teutoburski9ne/legiony.php
Podstawową bronią legionisty był miecz, Gladius. Najczęściej zadawano nim pchnięcia niż cięcia, gdyż miał bardzo ostry koniec. Następną bronią był pilum, oszczep z długim ostrzem, który uniemożliwiał wyjęcie go z tarczy.Legion w okresie wczesnej republiki dzielił się na:

• 30 manipułów (batalionów) po 2 centurie
• 60 centurii (kompanii) po stu żołnierzy

a po reformie Mariusza na:

• 10 kohort (pułków) po 3 manipuły (ok. 480 żołnierzy) z tym, że pierwsza kohorta miała zazwyczaj ok. 1100 żołnierzy (podwójny stan)
• 30 manipułów (batalionów) po ok. 160 żołnierzy
• 60 centurii (kompanii) – w zależności od okresu od 50 do 100 żołnierzy (zazwyczaj ok. 80), każda z kohort liczyła po 6 centurii, wyjątkiem była pierwsza kohorta, w której centurii było 5, jednak o podwójnym stanie liczbowym.

W skład legionu wchodziły też centurie jazdy dzielące się na szwadrony i drużyny, oddziały lekkozbrojnych piechurów, oddziały zwiadowcze, inżynieryjne, aprowizacyjne itd. Z powodu tego urozmaicenia legion był samodzielną jednostką operacyjną o dużej wszechstronności działania. Dzięki temu, oraz ścisłej dyscyplinie, armia rzymska była przez setki lat najskuteczniejszą armią świata starożytnego. A oto opancerzenie legionów:

Hełmy:



Pancerz: